× Blog. Home. Speakers of
2019.
Speakers of
2018.
Team. Partners. About Us.

Contact us at:

info@tedxmavilisquare.com

Φεμινισμός : Ένας Ιστορικός Φόρος Τιμής.

22 Ιουνίου 2019

Θα έλεγε κανείς, πως η ιστορική και κοινωνική πορεία του ανθρώπου έχει δείξει πως πολλές έννοιες, με το πέρασμα του χρόνου, έχουν «κακοποιηθεί» ή αλλιώς έχουν χάσει το γενικό πλαίσιο που κάποτε τις διακατείχε. Μια από αυτές τις έννοιες είναι και αυτή του φεμινισμού, η οποία στο παρελθόν αποτελούσε σύμβολο της απελευθέρωσης του γυναικείου φύλου, ενώ σήμερα πλαισιώνεται από μια κατά κάποιο τρόπο αρνητική έννοια. Για το λόγο αυτό, το σημερινό άρθρο θα αφοσιωθεί στην ιστορική και ιδεολογική έννοια του φεμινισμού, όπως την έθεσαν οι πρωτεργάτες του κινήματος.

Προτού αρχίσει η ιστορική αναδρομή, έχει αξία να εστιάσει κανείς σε ένα διαχωρισμό που έθεσαν διάφοροι φιλόσοφοι στη σύγχρονη εποχή. Ο διαχωρισμός αυτός αποτελεί μητέρα μιας καινούριας έννοιας, αυτής του πρώτο-φεμινισμού.

Ο πρώτο-φεμινισμός είναι μια φιλοσοφική έννοια, που προβλέπει την ύπαρξη της ιδέας του σύγχρονου φεμινισμού, σε μια εποχή που η έννοια δεν είχε ακόμα διαδοθεί. Πιο συγκεκριμένα , ο όρος αναφέρεται στην περίοδο του 18ου και 19ου αιώνα.

Παρόλα αυτά , δείγματα φεμινισμού υπήρχαν και πολύ πριν τον 18ο αιώνα με πιο «γνωστή» αναφορά τη δική μας Ελληνίδα Σαπφώ (570 π.Χ.). Άλλες μορφές που αποτέλεσαν προοικονομία του φεμινιστικού κινήματος ήταν η Ιλδεγάρδη του Μπίνγκεν (1179 μ.Χ.), η Κριστίν Ντε Πιζάν, συγγραφέας και φιλόσοφος ( 1434 μ.Χ.), και φυσικά η Τζέιν Όστεν (1817).

Ιστορικά ο φεμινισμός διακρίνεται σε τρία κύματα, ανάλογα με την περίοδο στην οποία αναφέρεται.

Το πρώτο κύμα λαμβάνει χώρα στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αιώνα εκφύεται από ένα περιβάλλον αστικής βιομηχανίας και φιλελεύθερων κοινωνικοπολιτικών καταστάσεων. Ο στόχος αυτού του κινήματος ήταν η δημιουργία ευκαιριών για τις γυναίκες, με επίκεντρο το δικαίωμα ψήφου. Από εκεί προέρχεται και η λέξη σουφραζέτα, καθώς ψηφοφορία = suffrage. Εκείνη την εποχή σουφραζέτες ονομάζονταν οι υποστηρίκτριες του κινήματος για το δικαίωμα ψήφου. Το κύμα ουσιαστικά ξεκίνησε στη λίμνη Seneca της Νέας Υόρκης με την πρώτη συνέλευση για τα δικαιώματα των γυναικών. Η συνέλευση διαφημιζόταν ως «Συνέλευση για τη συζήτηση των κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών δικαιωμάτων της γυναίκας». Διήρκησε 2 μέρες 19 και 20 Ιουλίου του 1848. Η Ελίζαμπεθ Στάντον (1902 μ.Χ.) η οποία ήταν Αμερικανίδα σουφραζέτα και κοινωνική ακτιβίστρια, προσχεδίασε τη διακήρυξη της Seneca Falls, περιγράφοντας τις νέες ιδεολογίες και πολιτικές στρατηγικές του κινήματος.

Το δεύτερο κύμα ξεκίνησε το 1960 και συνέχισε έως και τα μέσα του 1990. Αυτό το κύμα ξεδιπλώθηκε στα πλαίσια των αντιπολεμικών και πολιτικών δικαιωμάτων και στην όλο και αυξανόμενη ευαισθησία σε κοινωνικά θέματα που απασχολούσαν διαφορετικών ομάδων μειονότητες της εποχής. Σε αυτό το στάδιο, η σεξουαλικότητα και η αναπαραγωγή αποτελούσαν πρωταρχικά ζητήματα και μεγάλο μέρος της ενέργειας του κινήματος είχε εστιαστεί στο να περάσει η ισότητα των δικαιωμάτων στο Σύνταγμα, με σκοπό να έγκειται την κοινωνική ισότητα ανεξάρτητα από το φύλο.

Επειδή το δεύτερο κύμα του φεμινισμού βρήκε φωνή και σε άλλες κοινωνικές ομάδες, περιθωριοποιήθηκε εύκολα και θεωρήθηκε λιγότερο σημαντικό από ό,τι για παράδειγμα τα δικαιώματα των μαύρων ή τα κινήματα υπέρ του τερματισμού του πολέμου στο Βιετνάμ. Οι φεμινιστές αντέδρασαν διαμορφώνοντας οργανώσεις μόνο για γυναίκες όπως το NOW και ομάδες για να αυξήσουν την ευαισθησία στα δικαιώματα των γυναικών.

Όσο προχωρούσε το δεύτερο κύμα, γινόταν ολοένα και πιο θεωρητικό, βασισμένο σε μια σύντηξη νέο-μαρξισμού και ψυχαναλυτικής θεωρίας και άρχισε να συσχετίζεται με την υποδούλωση των γυναικών σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πατριαρχίας, καπιταλισμού, κανονιστικής ετεροφυλοφιλίας και του ρόλου της γυναίκας ως συζύγου και μητέρας. Το σεξ και το φύλο πλέον διαφοροποιήθηκαν - το πρώτο ως βιολογικό και το δεύτερο ως ένα κοινωνικό κατασκεύασμα.

Τέλος, η Τρίτη φάση του φεμινισμού ξεκίνησε στα μέσα 1990. Εδώ, πλέον, γίνεται η οριστική αλλαγή στα παλαιότερα όρια του φύλου – της σεξουαλικότητας – ενώ πλέον οι γυναίκες αγκαλιάζουν τη θηλυκότητά τους με έντονα κραγιόν, τακούνια και μεγάλα ντεκολτέ.

Σήμερα, θα μπορούσε κανείς να πει πως διανύουμε το τέταρτο κύμα αυτού του κινήματος, τα αποτελέσματα του οποίου αναμένεται να τα δούμε στο άμεσο μέλλον.

Αυτό το οποίο πρέπει να κατανοήσει ο καθένας από εμάς είναι πως δεν έχει να κάνει με τη λέξη. Ο φεμινισμός δεν είναι ένα ακόμα επίθετο, μια ταμπέλα που μπορεί κανείς να κολλήσει πίσω από τις ήδη υπάρχουσες ταμπέλες των ανθρώπων. Η ουσία είναι να εντριφθεί αρκετά μέσα μας, ώστε να γίνει δεύτερη φύση στην καθημερινότητα μας. Ο σεβασμός προς τον άνθρωπο και η πίστη στις ικανότητες του δεν είναι προϊόν που θα έπρεπε να συγχέεται με το φύλο.

Εδώ σας δίνετε ένα link από μια ομιλία που θα σας προσφέρει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα των όσων αναφέρθηκαν παραπάνω.

Popular Post