× Blog. Home. Speakers of
2019.
Speakers of
2018.
Team. Partners. About Us.

Contact us at:

info@tedxmavilisquare.com

«Όλοι διαφορετικοί, αλλά όλοι ίσοι»

#SayNoToBullying

6 Μαρτίου 2020

Παρασκευή 6 Μαρτίου… άλλη μια τυπική Παρασκευή θα έλεγε κανείς. Και ,όμως, κάπου εδώ, η ομάδα του TEDxMaviliSquare προσδίδει σε αυτή την Παρασκευή μια παραπάνω βαρύτητα, παρέχοντας, παράλληλα, και μια ευκαιρία για ενημέρωση και γόνιμο προβληματισμό πάνω σε ένα πολύ σημαντικό θέμα. Γιατί η 6η μέρα του Μάρτη, έχει καθιερωθεί, εδώ και 8 χρόνια, από το Υπουργείο Παιδείας ως η Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού.

Η αλήθεια είναι πως ο όρος bullying χρησιμοποιείται ευρέως και αντιπροσωπεύει μια τάση που, όχι μόνο δεν λέει να φθείρει αλλά, αντιθέτως, έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις στην ελληνική πραγματικότητα, έχοντας «ριζώσει» για τα καλά στα εκπαιδευτικά μας ιδρύματα.

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού αποτελεί κοινωνικό πρόβλημα που δύναται να επηρεάσει την ομαλή ανάπτυξη ενός παιδιού. Επιχειρώντας μια εννοιολογική προσέγγιση στον όρο «bullying», θα λέγαμε πως αναφέρεται στην εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματικά επαναλαμβανόμενη χρήση βίας μεταξύ μαθητών η συνομηλίκων, με στόχο την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση αναστάτωσης, σωματικού ή ψυχικού πόνου.

Πρωταρχικό χαρακτηριστικό του σχολικού εκφοβισμού συνιστά η διαφορετικότητα μεταξύ του παιδιού που ασκεί bullying κι αυτού που το δέχεται, σε επίπεδο ισχύος, που οφείλεται είτε στην υπεροχή του ενός έναντι του άλλου ως προς τη σωματική διάπλαση είτε στον αριθμό των συνεργών κλπ. Άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του φαινομένου αυτού είναι η πρόθεση του δράστη, πίσω από την οποία, λανθάνουν ορισμένα κίνητρα, όπως ο, άμεσα συνυφασμένος με το αποτέλεσμα, πόνος του παιδιού που δέχεται κάποια επιθετική συμπεριφορά και, τέλος, η επαναληψιμότητα καθώς το bullying δεν έχει καθορισμένα χρονικά όρια ούτε ορισμένη διάρκεια.

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, πως το bullying δεν είναι απλή υπόθεση, αλλά σύνθετο φαινόμενο, το οποίο μπορεί να λάβει πληθώρα μορφών. Την πιο συνήθη μορφή σχολικής βίας αποτελεί ο λεκτικός εκφοβισμός με τη χρήση υβριστικών, περιπαικτικών, ταπεινωτικών και προσβλητικών χαρακτηρισμών. Συχνός και πιο εύκολα εντοπίσιμος είναι ο σωματικός εκφοβισμός, ο οποίος έγκειται στην άσκηση φυσικής βίας. Ωστόσο, το φαινόμενο δεν σταματά εκεί καθώς μπορεί να εκδηλωθεί ως ψυχολογικός, κοινωνικός, σεξουαλικός, ρατσιστικός εκφοβισμός. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί και μια νέα μορφή σχολικού εκφοβισμού, ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός, το λεγόμενο cyberbullying, που βρίσκει όλο και περισσότερο έδαφος, με την κεντρική θέση που κατέχουν τα social media στις ζωές μας.

Αναζητώντας κανείς τα αίτια του σχολικού εκφοβισμού, διαπιστώνεται πως πρόκειται καθαρά για παθογένειες της κοινωνίας μας, που μπορούν να ανιχνευτούν με μια γρήγορη χαρτογράφησή της.

Βασικό γενεσιουργό παράγοντα συνιστά η ελλιπής ενημέρωση και ,κατά συνέπεια, η ημιμάθεια ή ακόμα κι η άγνοια αναφορικά με τη διαχείριση φαινομένων εκφοβισμού από τους ενήλικες του περιβάλλοντος του παιδιού, γονείς και εκπαιδευτικούς. Ευθύνη μπορεί κανείς να επιρρίψει και σε οικογενειακές παραμέτρους, όπως η έλλειψη φροντίδας, υποστήριξης και ενθάρρυνσης καθώς και η κακοποίηση στους κόλπους της οικογένειας.

Πέρα από αυτά, ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να προκύψει ως απότοκο ατομικών και κοινωνικών και πολιτισμικών διαφορών, όπως το φύλο, η φυλή, το χρώμα, η εθνικότητα, η κοινωνική τάξη, οι θρησκευτικές, πολιτικές και σεξουαλικές προτιμήσεις. Συχνά, το αν είναι κάποιος άντρας ή γυναίκα, έγχρωμος ή λευκός, Έλληνας ή μη, χριστιανός ή μη, ετεροφυλόφιλος ή ομοφυλόφιλος αποτελεί αίτιο εκφοβισμού και κύριο λόγο να υποστεί κάποιο παιδί bullying.

Έχοντας αναλύσει κάποια από τα αίτια του σχολικού εκφοβισμού, ας προβούμε σε μια απόπειρα σκιαγράφησης του χαρακτήρα των παιδιών που είτε ασκούν είτε δέχονται bullying.

Τα παιδιά που εκφοβίζουν έχουν συνήθως την ανάγκη να νιώσουν ισχυρά. Είναι ανασφαλή για την ισχύ τους και αντλούν επιβεβαίωση , κακομεταχειριζόμενα τους άλλους. Τις περισσότερες φορές δικαιολογούν τα πεπραγμένα τους, ισχυριζόμενα πως το άλλο παιδί τα προκάλεσε, στάση ενδεικτική της έλλειψης θάρρους και της ευθυνοφοβίας τους. O τρόπος τους να επιλύουν καθετί είναι η βία.

Στον αντίποδα, υφίστανται τα παιδιά που δέχονται εκφοβιστικές συμπεριφορές. Πρόκειται για φιλήσυχα άτομα, συχνά ευαίσθητα. Δεν εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά, ακόμα και όταν δέχονται εκφοβισμό Κατά κανόνα, έχει παρατηρηθεί πως είναι ευάλωτα σε bullying παιδιά που ξεχωρίζουν, είτε λόγω υψηλής μαθησιακής προόδου, είτε λόγω εθνικότητας ή θρησκευτικών πεποιθήσεων κλπ, χωρίς, φυσικά ο παραπάνω κανόνας να μην επιδέχεται και εξαιρέσεις.

Ίσως διερωτηθεί κανείς: «Παιδιά είναι παίζουν, τι μπορεί να πάθουν με λίγο πείραγμα;» Και όμως, οι επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού είναι τεράστιες και μπορούν να αποβούν μοιραίες.

Αρχικά, η ψυχολογία του παιδιού που εκφοβίζεται, δέχεται καίριο πλήγμα. Το παιδί χάνει την όρεξη να πάει σχολείο, χάνει τη διάθεση για διάβασμα, «πέφτει» μαθησιακά, «κλείνεται» στον εαυτό του. Διακατέχεται από ένα άγχος και έναν φόβο που του στερεί την παιδική ανεμελιά και εμπειρίες, ενώ τον απομακρύνει ολοένα και περισσότερο από την οικογένεια του, τους φίλους του ή τους υπόλοιπους συμμαθητές του. Επιπρόσθετα, ελλοχεύει ο κίνδυνος για τη σωματική ακεραιότητα του παιδιού είτε από το παιδί που του ασκεί σωματική βία είτε από το ίδιο, καθώς συχνά μπορεί να υποπέσει σε τάσεις αυτοτραυματισμού, ή ακόμα, και αυτοκτονικές τάσεις.

Τα ανωτέρω πρέπει να αποφευχθούν με κάθε τρόπο. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, ο ρόλος γονέων και εκπαιδευτικών αναδεικνύεται καίριας σημασίας. Εξίσου σημαντικό είναι το ίδιο το παιδί που δέχεται bullying, να υιοθετήσει μια στάση που θα το βοηθήσει, με την ορθή καθοδήγηση κάποιου μεγαλύτερου.

Οι γονείς οφείλουν να αποτελούν λαμπρό υπόδειγμα για τα παιδιά τους, «μυώντας» τα από νωρίς στην έννοια της ισότητας. Είναι καθήκον τους να ενσταλάξουν στα παιδιά να σέβονται το διπλανό τους, όποιος και να είναι αυτός. Οφείλουν να γνωρίζουν πως η καταφυγή σε κάθε μορφή βίας από πλευράς τους αυξάνει τις πιθανότητες το παιδί τους, ως μιμητικό ον, να παρουσιάσει εξίσου επιθετική συμπεριφορά. Επίσης, σε περίπτωση που υποψιαστούν ότι το παιδί τους έχει πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού, πρέπει να το προσεγγίσουν με προσοχή και να μην διστάσουν να απευθυνθούν στους εκπαιδευτικούς του ή σε κάποιον ειδήμονα στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Οι εκπαιδευτικοί πρέπει ,με τη σειρά τους, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε εγρήγορση, ώστε να εντοπίζουν τα περιστατικά εκφοβισμού. Οφείλουν να προβαίνουν σε ανοιχτές συζητήσεις με τους μαθητές για το θέμα του bullying και συνάμα να τους ενθαρρύνουν να αναφέρουν τέτοια περιστατικά. Έχουν χρέος να προάγουν την έννοια της ισότητας, της διαφορετικότητας ,του αλληλοσεβασμού. Οφείλουν να είναι δίπλα στους μαθητές τους, είτε ασκούν είτε δέχονται κάποια εκφοβιστική συμπεριφορά και να ενημερώνουν τους γονείς, ώστε, από κοινού να δρουν για την εξάλειψη του φαινομένου της σχολικής βίας.

Συμπερασματικά, ευελπιστούμε, αναλύοντας το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού από κάθε πτυχή του, να σας αποδείξαμε πως η σημερινή μέρα δεν είναι μια τυχαία μέρα, αλλά μια μέρα με ιδιαίτερη σημασία. Είναι η μέρα ορόσημο για την πάταξη κάθε μορφής σχολικής βίας. Λέμε «όχι» στον σχολικό εκφοβισμό! Λέμε «όχι» στο bullying! Το σύνθημα είναι ένα: «Όλοι διαφορετικοί, αλλά όλοι ίσοι!».

Υ.Γ: Ας μην παραβλεφθούν οι γραμμές υποστήριξης για το bullying. Ενδεικτικά, παρουσιάζεται για παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς: ΓΡΑΜΜΗ 11525 του «Μαζί για το Παιδί», με λειτουργία από Δευτέρα-Παρασκευή:09:00-21:00

Popular Post